Kwaliteitsstandaard Kraamzorg
Goede en kwalitatieve kraamzorg voor elk gezin
Op deze pagina vindt u informatie over de kwaliteitsstandaard kraamzorg en de bijbehorende informatieparagraaf. De kwaliteitsstandaard incl. informatieparagraaf is vastgesteld door de NBvK, KCKZ en Bo Geboortezorg. Ook de Patiëntenfederatie staat achter de kwaliteitsstandaard incl. informatieparagraaf.
De kwaliteitsstandaard bestaat uit drie hoofdonderdelen
Het zorgpad beschrijft het volledige traject van kraamzorg vanuit het perspectief van de cliënt en vormt de basis van de kwaliteitsstandaard. Binnen dit zorgpad is ruimte voor maatwerk, zodat zorg kan worden afgestemd op de behoeften van het gezin.
Drie uitgangspunten: deze uitgangspunten vormen samen de basis voor goede kraamzorg.
Zes thema's: de thema's van goede kraamzorg vertalen de uitgangspunten naar concrete aandachtsgebieden in de praktijk.
Stap voor stap
Het zorgpad kraamzorg
Het zorgpad beschrijft het volledige zorgproces vanuit het perspectief van de cliënt — van de eerste kennismaking tot de overdracht naar de JGZ.
Basisprincipes
Drie uitgangspunten van goede zorg
Elk uitgangspunt belicht goede kwaliteit vanuit een ander perspectief. Samen vormen ze het
De zorg is passend en doelmatig
Zorg op de juiste plek en het juiste moment, afgestemd op de persoonlijke situatie, wensen en behoeften. Maatwerk en flexibiliteit binnen de kaders staan centraal.
Doelmatige zorg betekent dat binnen de beschikbare tijd en middelen de best mogelijke kwaliteit wordt geboden.
MaatwerkFlexibiliteitSamen beslissenDe zorg is veilig
Tijdige signalering van risico's bij kraamvrouw, pasgeborene en gezin. Privacy wordt gewaarborgd conform de AVG en WGBO.
Veilige zorg ontstaat in een vertrouwde omgeving, opgebouwd via open communicatie en wederzijds respect.
RisicosignaleringPrivacyVertrouwenDe zorg is toegankelijk
Passende kraamzorg is voor iedereen beschikbaar.
Er wordt binnen de regio samengewerkt om, ondanks eventuele capaciteitsproblemen, iedereen zo goed mogelijk van passende zorg te voorzien. Binnen de zorg is er aandacht voor, gezondheidsvaardigheden, taalvaardigheden, cultuur en financiële toegankelijkheid.
InclusiefCapaciteitFinancieelUitvoering in de praktijk
Zes thema's van goede kraamzorg
Klik op een thema voor een verdieping. De thema's vertalen de drie uitgangspunten naar concrete aandachtsgebieden voor kraamverzorgenden en aanbieders.
Thema 1
Passende aard & omvang van zorg
Passende aard en omvang van zorg betekent dat zowel de inhoud en manier van leveren (aard) als het aantal uren ondersteuning (omvang) aansluiten bij de unieke situatie van elke kraamvrouw en haar gezin.
Lees meer → 1Thema 2
Samen beslissen
Gedeelde besluitvorming bij elk relevant keuzemoment. De autonomie van de cliënt en de professionele expertise staan centraal. Vier stappen: keuze signaleren, opties uitleggen, voorkeuren bespreken, besluit nemen.
Lees meer → 2Thema 3
Professionaliteit van de kraamverzorgende
Beroepsspecifieke kennis, vaardigheden en houding. Registratie in het KCKZ-kwaliteitsregister. Professionele autonomie binnen duidelijke kaders.
Lees meer → 3Thema 4
Duurzaamheid
Economisch verantwoorde inzet van personeel en middelen. Milieuvriendelijke keuzes in mobiliteit en materiaalgebruik. Aandacht voor werk-privébalans van kraamverzorgenden.
Lees meer → 4Thema 5
Goede samenwerking met ketenpartners
Multidisciplinaire samenwerking met ketenpartners, zoals de verloskundige, JGZ en huisarts. Deelname aan VSV's en KSV's. Digitale dossiers gekoppeld aan ketenpartners voor snelle afstemming.
Lees meer → 5Thema 6
Leren & verbeteren
Systematische kwaliteitscyclus (PDCA) op individueel, organisatie- en ketenniveau. Kwaliteitsindicatoren, veilig meldklimaat en betrokkenheid van kraamverzorgenden bij beleid.
Lees meer → 6Veelgestelde vragen
Meer weten over de kwaliteitsstandaard?
Hieronder vindt u antwoorden op veelgestelde vragen over de kwaliteitsstandaard kraamzorg en de bijbehorende informatieparagraaf.
De kwaliteitsstandaard kraamzorg biedt een kader voor goede kwaliteit kraamzorg en geeft richting aan kraamzorgaanbieders bij het organiseren, verlenen en verbeteren van kraamzorg. Het beschrijft wat goede kraamzorg is verlenen, vanuit het perspectief van de cliënt en haar pasgeborene.
Bij de kwaliteitsstandaard hoort ook een informatieparagraaf (addendum van de kwaliteitsstandaard). Daarin staat beschreven welke gegevens worden vastgelegd en uitgewisseld in het zorgpad van de kwaliteitsstandaard.
De kwaliteitsstandaard vervangt de verouderde basiskwaliteitseisen kraamzorg, die niet meer aansloten op de huidige praktijk en visie. Met deze nieuwe standaard wordt beter aangesloten bij de actuele ontwikkelingen in de kraamzorg en de ambitie om de zorg toekomstbestendig te maken.
De informatieparagraaf hoort bij de kwaliteitsstandaard kraamzorg als addendum en maakt concreet welke informatie nodig is op welk moment in het zorgpad van de kwaliteitsstandaard, en wie deze informatie vastlegt, gebruikt en overdraagt (vaak elektronisch).
Deze afspraken zijn belangrijk voor goede en veilige zorg, omdat zorgverleners op het juiste moment over de juiste informatie moeten beschikken.
Het gaat daarbij vooral om het wat van gegevensuitwisseling (welke informatie nodig is), terwijl technische uitwerking (het 'hoe') wordt vastgelegd de Informatiestandaard Geboortezorg.
De kwaliteitsstandaard is in de eerste plaats bedoeld voor kraamverzorgenden en kraamzorgorganisaties. Voor cliënten maakt de kwaliteitsstandaard inzichtelijk wat zij van kraamzorg mogen verwachten. Daarnaast is de standaard relevant voor verloskundigen en andere professionals in de geboortezorg, zorgverzekeraars, beleidsmakers.
De informatieparagraaf is ook belangrijk voor softwareleveranciers en applicatiebeheerders, omdat hierin wordt vastgelegd welke gegevens in het zorgproces moeten worden geregistreerd en uitgewisseld. Dit vormt de basis voor de inrichting en doorontwikkeling van digitale systemen, zoals cliëntendossiers.
Het is belangrijk dat organisaties zich actief verdiepen in de kwaliteitsstandaard en deze breed delen binnen de organisatie, zowel met kantoorpersoneel als kraamverzorgenden.
Daarnaast wordt geadviseerd om de standaard naast het huidige beleid en de werkwijzen te leggen. Zo wordt inzichtelijk op welke punten de zorg al aansluit en waar nog verbeteringen mogelijk zijn. U kunt met deze punten alvast aan de slag.
Ter ondersteuning van de implementatie wordt in 2026 aanvullend materiaal ontwikkeld, zoals praktische tips en best practices.
In 2024 is de visie op kraamzorg vastgesteld. Een van de projecten uit de bijbehorende versnellingsagenda is de ontwikkeling van een kwaliteitsstandaard kraamzorg. Eind 2024 kon de ontwikkeling van de kwaliteitsstandaard starten met behulp van de Kwaliteitsgelden Kraamzorg. Een projectgroep bestaande uit vertegenwoordigers van kraamzorgorganisaties, -verzorgenden, cliënten en het KCKZ hebben op basis van consent gewerkt aan de inhoud van de kwaliteitsstandaard. Ook is de kwaliteitsstandaard voorgelegd aan de adviesgroepen van Bo Geboortezorg en ketenpartners zoals de KNOV en de NVOG. Het project is geleid door Bo Geboortezorg.
De kwaliteitsstandaard is een dynamisch document dat meebeweegt met ontwikkelingen in de kraamzorg en de bredere transitie. Nieuwe werkwijzen en beleidsontwikkelingen, bijvoorbeeld vanuit projecten binnen de versnellingsagenda zoals KLIM, worden opgenomen zodra ze zijn geïmplementeerd en breed worden toegepast.
